تبلیغات اینترنتیclose
روش مطالعه دروس زبان فارسی 3

دبیر ستان شهید بهشتی اسپکه
به وب سایت دبیرستان شهید بهشتی اسپکه خوش امدید

نكاتی كه باید در واج‌شماری یا واج‌نگاری در نظر گرفت:
1 - درست خواندن واژه («شعوَذه» هفت واج است.)
2 - «ه» ملفوظ، یك واج است («به» به معنی بهتر سه‌واج است، ولی حرف اضافه كه باشد دو واج.)
3 - «و» معدوله، شمرده نمی‌شود («خواهر» پنج واج است.)
4 - دو تلفظی‌ها به دو شكل واج‌شماری می‌شوند («آسمان» هم می‌تواند شش‌ واج باشد هم هفت واج)
5 - واژه‌ها یا هجاهایی كه با «اَ»، «اِ»، «اُ» و «آ» آغاز می‌شوند، یك صامت دارند (آب: ءاب/ قرآن: قُرءان)
6 - «و» و «یـ» اگر مصوت باشند یك واج‌اند و اگر صامت، مصوت پیش از آنها هم شمرده می‌شود (سیر: سه واج/ سِیر: چهار واج)

نكاتی كه در تك‌واژ و واژه‌شماری باید در نظر گرفت:
1 - كسره‌های تركیب‌های وصفی و اضافی و واژه‌هایی چون تخت خواب، تك واژند ولی كسره حروف ؟؟اضافه چنین نیست. (برایِ/ لب/ ه/ یِ/ تخت/  ِ / خواب/  ِ / چوب/ ی/  ِ/ پیر/ مرد/ فكر/ ی/ بـ/ كن/ هـ)؟؟
2 - پیشوندها، میان‌وندها، پسوندها، شناسه‌ها، نشانه‌های جمع، «ی» نكره، «ان» گذراساز، «ا» دعایی و امثال آنها تك‌واژ هستند (از/ ارز/ ش/ گذار/ ی/ ها/ یِ/ نا/ رو/ ا/ به/ تنگ/ آمده/ ه/ بود/ هـ)
3 - كسره تركیب‌های وصفی و اضافی، واژه هم است (تخت/  ِ / خواب/  ِ / چوب/ ی/  ِ / پیر/ مرد)
4 - فعل، كلا یك واژه است (دست/ از/ پا/ خطا/ نـ/ خواه/ د/ كرد)

نكاتی كه باید در ساختمان واژه در نظر گرفت:
1 - اجزای تشكیل‌دهنده واژه را شناخت (دان/ ش/ سرا: مشتق - مركب)
2 - وندهای صرفی را كنار گذاشت (درختان: ساده/ بهترین: ساده)
3 - به مشابهت‌های ظاهری توجه كرد (گلدان: مشتق/ كاردان: مركب/ سده: مشتق/ تیشه: ساده/ جان ستان: مركب/ دبیرستان: مشتق/ گناهكار: مشتق/ گل‌كار: مركب و...)

نكاتی كه باید در گروه‌های اسمی و نمودارهایشان در نظر گرفت:
1 - هسته و وابسته‌ها مشخص شوند (سه تن جنگ‌جو/ رنگ سبز یشمی/ آن پرنده زیبا/ دختر بسیار مهربان)

نكاتی كه باید در گروه‌های فعلی در نظر گرفت:
1 - زمان (شنیده‌ام: ماضی نقلی/ ...)
2 - معلوم و مجهول (دید: معلوم/ دیده شد: مجهول)
3 - ناگذر و گذرا (رفت: ناگذر/ برد: گذرا به مفعول/ نامید: گذرا به مفعول و مسند/ ...)
4 - در چهار جزئی‌های دو مفعولی و یا با مفعول و مسند، نباید «را» را به «به» تبدیل كرد (او را غذا داد/ او را شاعر گفت)
5 - به افعال خاصی توجه كرد «او سخن اهل زمانه را هیچ وزن ننهادی (ماضی استمراری)/ میانه برفتی به تنگی چهار (ماضی استمراری)/ بده داد من كآمدستم دوان (ماضی نقلی)/ بكوبمت زین‌گونه امروز یال (مضارع اخباری)/»
6 - به فعل‌هایی كه به معانی گوناگون می‌آیند توجه كرد «پسر به كار خود بالید (سه جزئی با متمم)/ پسر به خواست خدا بالید (دو جزئی)/ او غذا خورد (سه‌جزئی با مفعول)/ از قضا خورد دم در به زمین (سه جزئی با متمم)»
7 - گاهی اجزای فعل از هم فاصله می‌گیرند كه باید به شكل روان در آورده شود «دل در این پیرزن عشوه‌گر دهر مبند (دل مبند: فعل مركب/ این پیرزن عشوه‌گر دهر: متمم اجباری)/ طی این مرحله بی‌هموهی خضر مكن (طی مكن: فعل مركب/ این مرحله: مفعول)

در مطابقت نهاد و فعل به بعضی موارد خاص توجه شود:
1 - «مردم» اگر به معنی متداول به كار رود فعلش جمع است (مردم دور او جمع شدند) ولی اگر به معنی «آدم» به كار رود، فعل مفرد است (مردم تا زنده باشد او را از قوت چاره نیست)
2 - اگر در گزینه‌ای «هیچ‌كدام یا هیچ‌یك» بیاید، منظور اسم مبهم است نه هیچ‌كدام از گزینه‌ها.

در فرآیندهای وابی به این نكات توجه شود:
1 - هرگز، فتیله، سفید، نامه و... (ابدال)/ خواهر، دست‌بند، مشت‌زن و... (كاهش آوایی)/ سیاست، گیسوان (افزایش آوایی)/ قندان، بتر و... (ادغام)
2 - «یـ» مشدد ربطی به افزایش آوایی ندارد (حیثیت)
3 - در كاهش آوایی، واج نوشته می‌شود ولی خوانده نمی‌شود (خواهر) ولی در ادغام یكی از واج‌ها با دیگری یكی می‌شود (قندان)

در وضعیت واژه‌ها به این موارد توجه شود:
1 - واژه، در قدیم و امروز با یك معنی به كار رفته است (نگاه/ گریه/...)
2 - واژه، علاوه بر معنی قدیم، معنی جدید هم گرفته است (ركاب/ سپر/...)
3 - واژه، معنای قدیم را از دست داده و معنای جدید گرفته است (سوگند/ كثیف/...)
4 - واژه، كاملا متروك و منسوخ شده است (خوالیگر/ آزفنلاك/...)

در ساخت واژه از این روش‌ها بهره گرفته می‌شود:
1 - اشتقاق (مهوش/ تندیس/ رایانه/ وهمناك/...)
2 - تركیب (خشم آهنگ/ گردآمد/ كالابرگ/...)
3 - علایم اختصاری (ساف: سازمان آزادی بخش فلسطین/ هما: هواپیمایی ملی ایران/...)

صفحه قبل صفحه بعد
نظر شما
نام : *
پست الکترونیک :
وب سایت/بلاگ :
*
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O @};-
:B /:) =D> :S
کد امنیتی : *


برچسب ها: ,
موضوع : | لينك ثابت
نوشته شده در تاريخ شنبه 21 مرداد 1391 توسط عبدالمالک زین الدینی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک